Raporluyken İşten Ayrılana Eksik Ödeme Yapılacak

Halk arasında “rapor parası” mevzuatta ise “geçici iş göremezlik ödemesi” olarak bilinen ödeme konusunda 10 ay önce değişiklik oldu. İnsanımız her zamanki gibi mevzuatı okuyarak değil yaşayarak öğreniyor ve sonu çalışanın cebine dokunuyor. Raporluyken işten ayrılırsanız, rapor paranız tam ödenmeyecek…

Geçici iş göremezlik ödemesi için şartlar;

  • İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin sona ermemesi,
  • İş göremezliğin başladığı tarihten önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,
  • SGK tarafınca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması,

Gerekmektedir.

Sigortalılara, hesaplanacak günlük kazancının yatarak tedavilerde 1/2’si, ayaktan tedavilerde ise 2/3’si üzerinden hesap edilerek geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir.

Önceki uygulama; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 40. maddesinin onuncu alt bendi; Sigortalının, geçici iş göremezlik ödeneği almasına esas istirahat raporu süresi içinde, sigortalılık halinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde istirahat süresince geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeye devam edilir.

Yeni uygulama (05.12.2017 itibariyle); Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 40. maddesinin onuncu alt bendi; Sigortalının, hastalık ve analık sigortası bakımından geçici iş göremezlik ödeneği almasına esas istirahat raporu süresi içinde, sigortalılık halinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, sigortalılığın sona erdiği tarihten sonra en fazla 10. güne kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

Sigortalılığın sona ermesi Kanunun 9 uncu maddesinde sigorta kapsam türleri itibariyle belirtilmiştir. Buna göre sigortalılık;

4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların, hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sona erecektir.

Ancak; hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık;

  1. İlgili kanunlar gereği sigortalının ücretsiz izinli olması, greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde, bu hallerin sona ermesini,
  2. Diğer hallerde ise 9 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen tarihleri, takip eden 10. günden başlanarak yitirilmiş sayılır.

4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların ise analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık, Kurumun kayıtlarında yer alan terk tarihini takip eden 10. günden başlanarak yitirilmiş sayılır.

4857 sayılı İş Kanununun 53-62 nci maddeleri ile Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinde yapılan düzenlemelere dayanan yıllık ücretli izin süreleri hesaplamalarda dikkate alınacaktır.

Ücretsiz izinlerin tespitinde 4857 sayılı Kanunun ilgili maddeleri dikkate alınacaktır. Kanuni zorunluluk dışında gerek toplu iş sözleşmeleri gerekse sigortalı ile işveren arasındaki sözleşme gibi düzenleyici tasarruflarla kabul edilen daha uzun süreli ücretsiz izin sürelerinin kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununun 56 ncı maddesinde, yıllık ücretli izinlerini işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren tarafından toplam 4 güne kadar ücretsiz izin verileceği, 74 üncü maddesinde ise isteği halinde doğum yapan kadın işçiye 16 veya 18 haftalık istirahat süresinin tamamlanmasından sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verileceği öngörülmüş ve Kanunda bu sürelerin haricinde ücretsiz izin düzenlenmesine yer verilmemiştir.

Buna göre 4/1-(a) kapsamındaki sigortalıların yukarıda belirtildiği şekilde yasal ücretsiz izinli sayıldıkları dönemde sağlık hizmet sunucuları tarafından kendilerine istirahat raporu verilmesi halinde iş göremezlik ödeneği ödenecek olup bu kişiler için işverenlerince çalışılmadığına dair bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendinde, “Ayrıca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için aylık prim ve hizmet belgesi verilmemesi veya tutukluluk ve gözaltı hali, yol izni ve diğer ücretsiz izinler, devamsızlık, puantaj, kısmi istihdam, yarım çalışma, fesih, tarihinde çalışmama ve diğer nedenlerle aylık prim ve hizmet belgesinde gün ve kazanç bildiriminde bulunulmaması halinde en son primin ilişkin olduğu tarih itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Ancak ilgili kanununda belirtilen ücretsiz izin halinde ise iznin sona erdiği tarih itibarıyla sigortalılığı durdurulur.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, APHB ’de “(4)-Gözaltına alınma, (5)-Tutukluluk, (6)-Kısmi istihdam, (7)-Puantaj kayıtları, (13)-Diğer, (15)-Devamsızlık, (16)-Fesih tarihinde çalışmamış, (20)-Ücretsiz yol izni, (21)-Diğer ücretsiz izin, (23)-Yarım çalışma, (24)-Yarım çalışma ve diğer nedenler” eksik gün nedeni olarak bildirilen ve bu aylarda gün ve kazanç bildirilmeyen sigortalılar için en son primin ilişkin olduğu tarih itibariyle sigortalılık niteliği yitirilmiş sayılacaktır.

Bunların dışında kalan eksik gün nedenlerinde gün ve kazanç bildirilmemesi halinde de sigortalılık niteliği devam edecektir.

Örnek-1: 01/01/2018 tarihinde başlayan hastalık vaka türünde istirahat raporu alan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalı için 2018/Ocak ayında tüm ay istirahat ile geçtiğinden eksik gün nedeni (1)-istirahat ile gün bildirilmemiştir. Sigortalı için 01/02/2018 tarihinde yeni bir istirahat raporu almıştır. Buna göre, 2018/Ocak ayında sigortalılık niteliği devam ettiğinden 2018/Şubat ayında alınan söz konusu rapora da geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Kanunun 18 inci maddesinde belirtilen şartları yerine getiren sigortalılar için söz konusu Yönetmelikte belirtilen eksik gün nedenlerinin bildirildiği ayda bir gün dahi kazanç bildirilmesi halinde, sigortalılık niteliği yitirilmemiş olduğundan bu sürelerde alınan istirahat raporlarına geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-2: Sigortalının en son çalıştığı işvereni tarafından 31/12/2015 tarihinde 30 günlük prim bildirilmiştir. Sigortalı 01/01/2016 tarihinde (ilgili kanunlarında belirtilmeyen nitelikte) ücretsiz izne ayrılmıştır. Bu sigortalının kısa vadeli sigortalar bakımından sigortalılık niteliği en son primin bildirildiği günü takip eden 10/01/2016 tarihi itibariyle sona erdiğinden, bu tarih itibariyle alacağı istirahat raporlarına geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecektir. 01/01/2016 ve 09/01/2016 (dahil) tarihleri arasında alacağı istirahat raporlarına ise geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-3: Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalı için işvereni tarafından 2016/Ocak ayı için 10 günlük prim bildirilmiştir. Bu sigortalı, 25/01/2016 tarihinde başlayan istirahat raporu almıştır. Söz konusu sigortalının hizmet akdi devam ettiği için aldığı rapor için geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Öte yandan; aynı Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinin onuncu fıkrasında “Sigortalının, hastalık ve analık sigortası bakımından geçici iş göremezlik ödeneği almasına esas istirahat raporu süresi içinde, sigortalılık hâlinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, sigortalılığın sona erdiği tarihten sonra en fazla onuncu güne kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre sigortalılık niteliğinin yitirilmesi ve geçici iş göremezlik ödeneklerinin ödenmesi ile ilgili olarak işlemler 05/12/2017 (dâhil) tarihinden itibaren aşağıda açıklandığı şekilde yapılacaktır. Başlangıç tarihi 05/12/2017 tarihinden önce olan ancak bu tarih sonrasına sarkan istirahat raporları ile bu tarih ve sonrasında başlayan istirahat raporları için sigortalılık niteliğinin yitirilip yitirilmediği kontrolü yapılacaktır.

Ayrıca, yararlanılacak sigorta yardımı kapsamında istirahatli iken, bu sigorta kapsamı bulunmayan bir sigortalılığa geçilmesi durumunda, istirahat başlangıç tarihindeki sigortalılık niteliğinin yitirildiği tarihe kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örneğin, 4/1-(a) kapsamında iken istirahate ayrılan sigortalının, istirahati devam ederken anılan kapsamdan çıkıp 4/1-(b) kapsamında sigortalı olması durumunda iş kazası ve meslek hastalığı ile analık vaka türlerinde istirahat raporlarına ödeme yapılacaktır. Ancak, hastalık vaka türünde yalnızca işten ayrılış tarihine kadar (dahil) ödenecektir.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Vaka Türünde;

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası yönünden işten ayrılışı takip eden gün itibariyle kişinin sigortalılığı sona ermiş olacaktır.

Sigortalının iş kazası (meslek hastalığı) vaka türünde olan istirahat raporunun işten ayrılmadan önce (işten ayrılış tarihi dâhil) alınmış olması durumunda söz konusu rapora işten ayrılış tarihine (dahil) kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir. Aynı raporun işten ayrılıştan sonrasına isabet eden süreleri için ise geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecektir.

Örnek-1: Sigortalının 27/11/2017 tarihinde başlayan ve sonu çalışır olan 10 günlük istirahat raporu devam ederken, 04/12/2017 tarihinde işten ayrılışı verilmiştir. Buna göre, sigortalıya 04/12/2017 tarihine kadar olacak şekilde (Yönetmelik hükmü 05/12/2017 tarihinde yürürlüğe girdiğinden) 8 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-2: Sigortalının 20/11/2017 tarihinde başlayan ve sonu çalışır olan 20 günlük istirahat raporu devam ederken 27/11/2017 tarihinde işten ayrılışı verilmiştir. Buna göre sigortalıya 04/12/2017 tarihine kadar olacak şekilde 15 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-3: Sigortalının 27/11/2017 tarihinde başlayan ve sonu çalışır olan 20 günlük istirahat raporu devam ederken 08/12/2017 tarihinde işten ayrılışı verilmiştir. Buna göre sigortalıya 08/12/2017 tarihine kadar olacak şekilde 12 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-4: 11/12/2017 tarihinde başlayan ve sonu kontrol olan 10 günlük istirahat raporu alan sigortalıya, 21/12/2017 tarihinde başlayan ve sonu çalışır olan 10 günlük devam raporu verilmiştir. Sigortalı istirahati devam ederken 15/12/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Sigortalının ilk raporu işten ayrılmadan önce alındığından söz konusu ilk rapora işten ayrıldığı tarihe kadar yani 5 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir. Ancak, aynı raporun işten ayrılıştan sonrasına isabet eden bölümü ve devam raporu için (işten ayrılış tarihinden sonra alınmış olması nedeniyle) geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecektir.

Örnek-5: 06/12/2017 tarihinde başlayan 30 günlük iş kazası vaka türünde istirahat raporu alan sigortalı, 14/12/2017 tarihinde işten ayrılmış ve 15/12/2017 tarihi itibariyle 4/1-(b) kapsamına geçmiştir. Anılan kapsamda sigortalılığın devam etmesi ve bu sigortalılık kapsamında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası bulunması nedeniyle söz konusu rapora ödeme yapılacaktır.

Hastalık ve Analık Vaka Türünde;

Sigortalının hastalık veya analık vaka türünden olan istirahatinin işten ayrılmadan önce başlamış olması veya işten ayrıldıktan sonra ilk 9 gün içinde başlamış olması durumunda, işten ayrılışı takip eden 9 uncu (dahil) güne kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-1: 20/11/2017 tarihinde başlayan ve sonu çalışır olan hastalık vaka türünden 30 günlük istirahat raporu alan sigortalı, istirahati devam ederken 23/11/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Buna göre söz konusu rapor için 04/12/2017 (Yönetmelik hükmü 05/12/2017 tarihinde yürürlüğe girdiğinden) tarihine kadar olacak şekilde geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-2: Sigortalı, 27/11/2017 tarihinde başlayan 30 günlük istirahat raporu almış ve istirahati devam ederken 29/11/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Buna göre sigortalıya işten ayrılış tarihini takip eden 9 günlük sürenin sonrasına kadar yani 08/12/2017 tarihine kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-3: Sigortalı, 14/12/2017 tarihinde işten ayrılmış ve 15/12/2017 tarihinde başlayan 20 günlük istirahat raporu almıştır. Sigortalıya istirahat raporunun işten ayrılışı takip eden 9 uncu (dahil) güne kadar olan bölümü için yani 23/12/2017 (dahil) tarihine kadar olan bölümü için iki günlük kesinti sonrasında 7 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-4: Sigortalı, 06/12/2017 tarihinde 20 günlük sonu kontrol olan hastalık vaka türünde istirahat raporu ve sonrasında 26/12/2017 tarihinde başlayan devam raporu almıştır. Söz konusu sigortalı 18/12/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Buna göre, sigortalıya ilk raporu için; rapor süresi sigortalı olunan döneme denk geldiğinden iki günlük kesintinden sonra 18 günlük, devam raporu için ise işten ayrılışı takip eden 9 uncu güne kadar (27/12/2017 dahil) yalnızca 2 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-5: 20/11/2017 tarihinde hekime çıkarak doğum öncesi istirahatine ayrılan sigortalı, 23/11/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Söz konusu sigortalının doğum öncesi raporu için 04/12/2017 (Yönetmelik hükmü 05/12/2017 tarihinde yürürlüğe girdiğinden) tarihine kadar yani 15 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-6: 27/11/2017 tarihinde hekime çıkarak doğum öncesi istirahatine ayrılan sigortalı 30/11/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Buna göre sigortalıya işten ayrılış tarihini takip eden 9 uncu güne kadar yani 09/12/2017 (dahil) tarihine kadar 13 günlük geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-7: 27/11/2017 tarihinde 32 nci haftada hekime çıkarak 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan sigortalı, 08/12/2017 tarihinde işten ayrılmıştır. Bu durumda söz konusu sigortalıya sigortalılık süresine isabet eden bir istirahat raporu bulunmadığından geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyecektir. Ancak, aktarma tarihinin işten ayrılış tarihi itibariyle güncellenmesi durumunda istirahat 09/12/2017 tarihinde başlayacağından işten ayrılışı takip eden 9 uncu güne kadar yani 17/12/2017 (dahil) tarihine kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilecektir.

Örnek-8: 01/12/2017 tarihinde 32 nci haftada hekime çıkarak 5 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan sigortalı, 25/12/2017 tarihinde işten ayrılmış ve 01/01/2017 tarihinde doğum yapmıştır. Buna göre sigortalıya, doğum öncesi için 22/12/2017 – 31/12/2017 tarih aralığına 10 gün; doğum sonrası için 01/01/2017 – 03/01/2018 tarihleri aralığına 3 gün geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-9: 11/12/2017 tarihinde başlayan 30 günlük hastalık vaka türünde istirahat raporu alan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalı, 14/12/2017 tarihinde işten ayrılmış ve 15/12/2017 tarihi itibariyle 4/1-(b) kapsamına geçmiştir. Söz konusu sigortalılık kapsamında hastalık sigortası bulunmaması nedeniyle söz konusu rapora 14/12/2017 (dahil) tarihine kadar ödeme yapılacaktır.

Örnekten de anlaşılacağı üzere yeni bir sigorta kapsamına geçilmesi nedeniyle ve bu kapsamda hastalık sigortası bulunmaması nedeniyle yalnızca kapsam bitiş tarihine kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Örnek-10: 07/12/2017 tarihinde hekime çıkarak analık istirahatine ayrılan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalı, 25/12/2017 tarihinde işten ayrılmış ve 26/12/2017 tarihinde 4/1-(b) kapsamında sigortalı olmuştur. Anılan kapsamda sigortalılığın devam etmesi ve bu sigortalılık kapsamında analık sigortası bulunması nedeniyle söz konusu rapora ödeme yapılacaktır.

*Örnekler SGK genelgelerinden alınmıştır.

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki «
Sonraki »