İş Kazasının Bildirimi, Süresi ve Geçici İşgöremezlik Ödemesi

Sosyal güvenlik mevzuatında bildiğimiz ancak uygulama yaparken hatırlayamadığımız ve emin olamadığımız bilgiler oluyor ve bilgilerimizi tazelemek adına mevzuatı açıp bir kontrol edeyim, emin olayım dediğimiz anlar oluyordur. Sürekli değişen bir mevzuatı takip etmek, hakim olmak ve uygulamada aşina olmak kolay olmuyor. Bazen doğru bildiğimizden bile şüphe ederiz o yüzden bilsek de okumaya, araştırmaya devam etmemiz gerekmektedir.

Bildirimde 3 Gün – 10 Gün ve 1 Ay Kuralı

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalılar, 5 inci maddesinin (a), (b), (c) ve (e) bendinde sayılan sigortalılar ile Ek 9 uncu maddesinde belirtilen şartlarda ev hizmetlerinde çalışan sigortalılar ve intörn öğrencilerin iş kazası geçirmeleri halinde işverenleri tarafından kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, Kuruma da kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmesi gerekmektedir.

Sigortalıların, işverenin kontrolü dışındaki yerlerde iş kazası geçirmeleri halinde, iş kazası ile ilgili bilgi almasına engel olacak durumlarda, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren bildirim süresi 3 iş günüdür.

6331 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde iş kazalarının hem işverenlerce, hem de sağlık hizmeti sunucularınca bildirilmesi öngörülmüştür. Buna göre, sağlık hizmet sunucuları tarafından iş kazasının sağlık hizmet sunucusuna intikal ettiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde Kuruma yapılması gerekmektedir.

İdari para cezasına esas olan bildirim sürelerinin tespitinde; işveren için öngörülen 3 iş günü süresinin başlangıcı olarak iş kazasının meydana geldiği tarihi takip eden gün, sağlık hizmeti sunucuları için öngörülen 10 günlük sürenin başlangıcında ise iş kazası vakasının intikal ettiği sağlık hizmet sunucusuna yapılan poliklinik başvuru tarihi dikkate alınacaktır.

Örnek-1: Adana’da faaliyet gösteren oto tamir işi yapan işyerinde çalışan Ahmet Bey araç bakımı yaparken 08/10/2018 tarihinde kolundan yaralanması olayına ait iş kazası bildiriminin e-bildirim programı yoluyla elektronik ortamda 11/10/2018 tarihinde saat 23:59’a kadar Kuruma yapılması gerekmektedir.

Örnek-2: Ahmet Bey’in işverenince Erzurum’da yolda kalan aracın tamiri için görevlendirilmesi üzerine yolda 08/10/2018 tarihinde geçirdiği trafik kazasından işverenin 15/08/2018 tarihinde bilgi sahibi olması durumunda 17/08/2018 (dâhil) tarihine kadar Kuruma bildirim yapması gerekecektir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar bakımından, meydana gelen iş kazasının, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 1 aylık süreyi geçmemek şartıyla, bildirim yapmaya engel halin ortadan kalktığı günü takip eden günden başlanarak kendisi tarafından 3 iş günü içerisinde Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek-3: 01/10/2018 tarihinde iş kazası geçiren ve bu tarihte tedavi altına alınan 4/1-(b) sigortalısının 08/10/2018 tarihinde taburcu olması ve bildirim yapmasını engelleyen durumun ortadan kalkması nedeniyle uğradığı iş kazasını 11/10/2018 (dâhil) tarihine kadar Kuruma bildirmesi gerekmektedir. Bildirimin iş kazası tarihinden itibaren 1 aylık süre içerisinde ve engel halin ortadan kalktığı tarihten sonraki 3 iş günü içerisinde yapılmış olması nedeniyle, bildirim süresinde yapılmış kabul edilecek ve varsa geçici iş göremezlik ödeneği istirahat başlangıcından itibaren yani 01/10/2018 tarihinden itibaren ödenecektir.

Bununla birlikte, iş kazasının 11/10/2018 tarihinden sonraki bir tarihte örneğin 13/10/2018 tarihinde bildirilmiş olması halinde, bildirim 3 iş günü içerisinde yapılmadığından geçici iş göremezlik ödeneği bildirim tarihinden itibaren yani 13/10/2018 tarihinden itibaren ödenecektir.

Örnek-4: 01/10/2018 tarihinde iş kazası geçiren ve bu tarihte tedavi altına alınan 4/1-(b) sigortalısı, 30/10/2018 tarihinde taburcu olmuş ve engel hal ortadan kalkmıştır. Sigortalının bu durumda en geç 01/11/2018 tarihine (dâhil) bildirim yapması gerekecektir. 01/11/2018 tarihinden sonra yapılan bildirim 1 aylık süre aşıldığından süresinde yapılmamış kabul edilecektir. Örneğin sigortalının 02/11/2018 tarihinde bildirim yapması durumunda her ne kadar bildirim 3 iş günü içinde yapılmışsa da Kanunda belirtilen 1 aylık süre aşıldığından bildirim süresinde yapılmamış sayılacak ve varsa geçici iş göremezlik ödeneği istirahat başlangıcından değil, bildirim tarihinden itibaren ödenecektir.

Örnek-5: 08/10/2018 tarihinde iş kazası geçiren ve bu tarihte tedavi altına alınan 4/1-(b) sigortalısının 22/10/2018 tarihinde taburcu olması sebebiyle bildirime engel durumu ortadan kalkmıştır. Sigortalının Kuruma iş kazası ve meslek hastalığı bildirim formunu en geç 25/10/2018 (dâhil) tarihine kadar vermesi gerekmektedir. Bu tarihe kadar bildirimin yapılması ve engel halin belgelenmesi durumunda geçici iş göremezlik ödeneği istirahatin başlangıç tarihi olan 08/10/2018 tarihinden itibaren ödenecektir.

Örnek-6: 4/1-(b) sigortalısının işyerinde çalışanı ile aralarında çıkan tartışma neticesinde çalışanını yaralaması ve kendisinin de çalışanı tarafından yaralanması sonucu 4/1-(b) sigortalısı 01/10/2018 tarihinde tedavi altına alınmıştır. 08/10/2018 tarihinde taburcu edilerek polis tarafından tutuklanmıştır. 09/10/2018 tarihinde bildirime engel teşkil eden tutukluluk hali ortadan kalkmıştır. Buna göre; 12/10/2018 tarihine kadar (dâhil) bildirim yapılması halinde, iş kazası bildirimi süresinde yapılmış kabul edilecek, bildirim yapmaya engel tutukluluk halinin sona erdiği tarihi belirtir belgenin Kurumun ilgili birimine ibraz edilmesi durumunda geçici iş göremezlik ödeneği istirahat başlangıç tarihi itibariyle ödenecektir. Bildirimin 08/10/2018 tarihinden sonra yapılması halinde bildirim 1 aylık süreden sonra yapıldığı için sadece bildirim tarihinden sonraki istirahatli döneme ait geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir.

Bildirimde 3 Gün Hesabı

Bildirim süreleri iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar ile resmi tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan kazaların anılan günleri takip eden günden itibaren 3 iş günü içinde bildirilmesi gerekecektir.

İdari izinler resmi tatiller kapsamında olmadığından kısa vadeli sigorta kolları mevzuatı kapsamında sayılan süreleri uzatmayacaktır. Örneğin iş kazası bildiriminin son gününün idari izne rastlaması, bildirim süresini idari izin sonrası ilk iş gününe uzatmayacaktır. İdari izinde bildirim yükümlülüğü devam etmekte olup, Kanunda belirlenen sürede bildirimin yapılması gerekmektedir.

Bununla birlikte, 15/03/2008 tarihli ve 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, her yıl temmuz ayının birinden yirmisine kadar (yirmisi dâhil) malî tatil uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı bildirimleri anılan Kanunda sayılan ertelenen süreler dışında tutulduğundan, iş kazası veya meslek hastalığı bildiriminin son gününün mali tatile denk gelmesi durumunda, 5510 sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü maddelerinde belirtilen süreler uzamayacaktır.

Örnek-7: Ayakkabı imalatı yapılan bir işyerinde 23/10/2018 tarihinde iş kazası meydana gelmiştir. Buna ilişkin iş kazası bildirimi en geç 26/10/2018 tarihine (dâhil) kadar Kuruma yapılması gerekmektedir.

Ancak, bilgi işlem altyapısında meydana gelen arızalar ya da elektronik erişimin sağlanamaması, e-Bildirge şifresi alınamaması gibi nedenlerle, bildirimin elektronik ortamda yapılamaması durumunda, işverenlerce veya sigortalılarca www.sgk.gov.tr adresinde yer alan İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu ile kâğıt ortamında veya aynı bilgileri taşıyan dilekçe ile yasal süresinde Kuruma yapılması halinde bildirim geçerli sayılacaktır.

İş Kazasının Geç Bildirilmesi veya Bildirimin Yanlış Yapılması

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların iş kazası geçirmeleri halinde yukarıda açıklanan sürelerde işverence bildirim yapılmaması durumunda, bildirimin Kuruma yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenen/ödenecek geçici iş göremezlik ödeneğinin Kurumca işverenden tahsil edilmesi için gerekli işlemler yapılacaktır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanların iş kazası geçirmeleri ve süresinde bildirilmemesi hâlinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için geçici iş göremezlik ödeneği kendilerine ödenmeyecek, sadece bildirim tarihinden sonraki sürelere ait geçici iş göremezlik ödeneği ödenecektir. Ancak bildirim tarihinden önceki süreler için ödenen ödenekler varsa sigortalıdan Kanunun 96 ncı maddesi hükmü gereği tahsil edilecektir.

Sağlık Hizmeti Sunucularının İş Kazasını Bildirimi

Sağlık hizmet sunucularının iş kazası ve/veya meslek hastalığının bildirimi, 23/04/2015 tarihi itibariyle provizyon seçimine bağlanmıştır. Buna göre, 23/04/2015 (dahil) tarihinden sonra; ilgili olay için sağlık hizmet sunucularınca iş kazası veya meslek hastalığı provizyon tipinin seçilmiş olması, iş kazası veya meslek hastalığı bildirimi yerine geçtiğinden; ilgili uygulamalar kullanılarak 6331 sayılı Kanunda belirlenen sürede iş kazası ve/veya meslek hastalığı provizyonunun alınmış olduğunun tespit edilmesi halinde ilgili sağlık hizmet sunucusuna idari para cezası uygulanmayacaktır.

Ayrıca, 23/04/2015 tarihinden geçerli olmak üzere, istirahat raporu verilen hallerde istirahat raporunun iş kazası vaka türünde olması da iş kazası bildirimi yerine geçecektir. Sağlık hizmet sunucularının iş kazası provizyonu almadığı, ancak alınmış olan diğer provizyon tiplerinin tanı bölümlerinde iş kazası ifadesinin bulunduğu hallerde de bildirim yapılmış sayılacaktır.

İş kazası provizyonunun alınmadığı ve tanı/açıklama kısmında da iş kazası ifadesine yer verilmediği hallerde; MEDULA Hastane uygulaması üzerinden yapılan incelemede, iş kazası tanımına uyacak şekilde olayın hikâye edildiği durumlar da sağlık hizmet sunucusunun iş kazasını bildirimi yerine geçecektir.

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki «
Sonraki »