Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Hesaplanmasında Dikkat Edilecek Hususlar

Geçici iş göremezlik ödeneklerinin hesabına esas tutulacak günlük kazanç; iş kazasının veya doğumun olduğu tarihten, meslek hastalığı veya hastalık halinde ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki 12 aydaki son 3 ay içinde 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır.

12 aylık dönemde çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalı, çalışmaya başladığı ay içinde iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrarsa verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç; çalışmaya başladığı tarih ile iş göremezliğinin başladığı tarih arasındaki sürede elde ettiği prime esas günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün sayısına bölünmesi suretiyle; çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutulacaktır.

4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı sayılanların ödenek veya gelire esas günlük kazançlarının hesabında:

  • Prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alınmış ise ödenek ve gelire esas günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca, % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok olamaz.
  • İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yapılan ücret, ikramiye, zam, tazminat ve bu mahiyetteki ödemelerden, ödenek ve gelirin hesabına esas alınan 3 aylık dönemden önceki aylara ilişkin olanlar dikkate alınmaz.

Meslek hastalığı, sigortalının sigortalı olarak çalıştığı son işinden ayrıldığı tarihten 1 yıl geçtikten sonra meydana çıkmış ise, günlük kazancı bu son işinden ayrıldığı tarih esas alınarak yukarıdaki fıkralara göre hesaplanır.

4/1-(b) bendi kapsamındaki sigortalılar için aylık prime esas kazanç, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın 30 katı olduğundan, geçici iş göremezlik ödeneğinde esas alınacak tutarların hesabı buna göre yapılacaktır.

Sigortalılara hesaplanacak günlük kazancının yatarak tedavilerde yarısı (1/2), ayaktan tedavilerde ise üçte ikisi (2/3) üzerinden hesap edilerek geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir.

Geçici iş göremezlik ödenek hesabına esas tutulan devrede prim ve ikramiye gibi ödemelerin bulunması halinde, Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine göre prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alınmış ise, ödenek ve gelire esas alınacak günlük kazanç ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan çok olamayacağından geçici iş göremezlik ödeneği şu şekilde hesaplanacaktır.

Örnek; 01/04/2017 tarihinde hastalığı veya iş kazası geçirmesi nedeniyle istirahatli bırakılan sigortalıya aşağıda belirtilen prim ödeme gün sayıları ile kazançlarına göre verilecek geçici iş göremezlik ödeneğine esas tutulacak günlük kazancı hesaplanacaktır.

AY GÜN KAZANÇ PRİM/İKRAMİYE
2017 Ocak 4 400
2017 Şubat 10 1.000
2017 Mart 6 600 2.000

Sigortalının Ocak, Şubat ve Mart ayları içinde hak ettiği ücretler toplamı 2.000 TL ve ücret aldığı gün sayısı 20 olduğuna göre, günlük kazancı, 2.000/20=100 TL’dir.

Sigortalının kazancının dahil edildiği mart ayında prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alındığı takdirde, ödenek ve gelire esas tutulacak günlük kazancın 100 TL’nin % 50’si olan 50 TL’si ilave edilerek bulunan 150 TL’yi aşmaması gerekmektedir.

Prim, ikramiye ve bu nitelikteki arızi ödemeler kapsamına giren ödemelerden 2017 Mart ayında verilen ve sigorta primi hesabına esas olması gereken prim tutarına 2.000 TL’nin ilave edilmesi gerekeceğinden, bu suretle bulunan 2.000+2.000=4.000 TL’nin ücret aldığı gün sayısına bölünmek suretiyle hesap edilen günlük kazanç 4.000/20=200.00 TL’dir.

Bu kazanç 150 TL’nin üstünde olduğundan ilgilinin ödeneği 150 TL günlük kazanç üzerinden hesaplanacaktır.

Örnek; Sigortalının Mart ayında herhangi bir çalışması bulunmamaktadır. Mart ayında sigortalı adına prim ikramiye vb. arızi bir ödeme bildirilmiştir, Bu ödeme günlük kazancın hesabına dahil edilmeyecek, yalnızca gün ve kazanç bildirimi yapılan aylara ait asıl ücret ve pim ikramiye vb. arızi nitelikteki kazançlar dikkate alınacaktır. Sigortalının Ocak, Şubat ve Mart ayları içindeki prime esas kazançlar toplamı 1.500 TL ve ücret aldığı gün sayısı 15 olduğuna göre, günlük kazancı, 1.500/15=100 TL’dir.

AY GÜN KAZANÇ PRİM/İKRAMİYE
2017 Ocak 5 500
2017 Şubat 10 1.000
2017 Mart 2.000

 

Örnek; Prim veya ikramiye bildirilen ayda gün/kazanç olmaması nedeniyle Şubat ayında bildirilen prim/ikramiye Mart ayında dikkate alınır. Buna göre, prime esas kazançlar toplamı 2.000 TL ve ücret aldığı gün sayısı 20 olduğuna göre, günlük kazancı, 2.500/20=125,00 TL’dir.

AY GÜN KAZANÇ PRİM/İKRAMİYE
2016 Ocak 6 600
2016 Şubat 500
2016 Mart 14 1.400

Sigortalının ödeneğe esas kazanç döneminde birden fazla işyerinde çalışıyor olması durumunda, her bir işyerinden bildirilen kazançlar toplamı üzerinden hesaplama yapılarak ve prime esas üst sınırı dikkate alınarak ödeneğe esas kazanç tespit edilecektir. Ayrıca, ilgili her ayda esas alınacak prim gün sayısı toplamı 30 günü, ödeneğe esas kazanç döneminde ise 90 günü aşamayacaktır.

Örnek; 10/05/2018 tarihinde istirahate ayrılan özel sektör sigortalısı ödeneğe esas kazanç dönemi içerisinde iki işyerinde çalışmaktadır. Kazançları aşağıdaki şekildedir.

A İŞYERİ B İŞYERİ
DÖNEM – GÜN ÜCRET DÖNEM – GÜN ÜCRET
2018-02 / 30 2.500 2018-02 / 30 3.250
2018-03 / 30 2.500 2018-03 / 30 3.250
2018-04 / 30 2.500 2018-04 / 30 3.250

Ödeneğe esas kazanç = [(2.500+3.250)+(2.500+3.250)+(2.500+3.250)]/(30+30)+(30+30)+(30+30)] İlgili aylarda esas alınacak toplam gün sayısı 30 günü aşamayacağından her bir ay için yalnızca 30 gün ve toplamda 90 gün prim ödeneğe esas kazanç hesabında dikkate alınacaktır.

= [(2.500+3.250)+(2.500+3.250)+(2.500+3.250)]/90 = 17.250/90 = 191,67 TL

Örnek: 10/05/2018 tarihinde istirahate ayrılan özel sektör sigortalısı ödeneğe esas kazanç dönemi içerisinde iki işyerinde çalışmaktadır. Kazançları aşağıdaki şekildedir.

A İŞYERİ

B İŞYERİ

DÖNEM – GÜN

ÜCRET DÖNEM – GÜN

ÜCRET

2018-02 / 20

2.400

2018-02 / 6

1.000

2018-03 / 20

2.400

2018-03 / 6

1.000

2018-04 / 20

2.400

2018-04 / 6

1.000

Ödeneğe esas kazanç = [(2.400+1.000)+(2.400+1.000)+(2.400+1.000)] / [(20+6)+(20+6)+(20+6)] = 10.200 / 78 = 130,77 TL

Örnek: 15/05/2017 tarihinde istirahate ayrılan özel sektör sigortalısı ödeneğe esas kazanç dönemi içerisinde iki işyerinde çalışmaktadır. Kazançları aşağıdaki şekildedir.

A İŞYERİ

B İŞYERİ

GÜN

ÜCRET GÜN ÜCRET

2018-02 / 30

10.250 2018-02 / 30

7.750

2018-03 / 30

10.250 2018-03 / 30

7.750

2018-04 / 30 10.250 2018-04 / 30

7.750

Ödeneğe esas kazanç = [(10.250+7.750)+(10.250+7.750)+(10.250+7.750)]/90 = [18.000+18.000+18.000] / 90

İlgili her işyeri için her bir ayda üst sınır aşılmamakta ancak işyerlerinden bildirilen kazançlar toplamı, ilgili ayda olabilecek kazanç üst sınırını aştığından, söz konusu aylarda kazanç toplamı, üst sınır esas alınarak belirlenecektir.

Ödeneğe esas kazanç = [(15.221,40)+(15.221,40)+(15.221,40)] / 90 = 45.664,20 / 90 = 507,38 TL

Örnek: Çalıştığı her iki işyeri de özel sektör kapsamında olan 4/1-(a) sigortalısının 01/10/2018 tarihinde başlayan raporu için ödeneğe esas kazanç hesabı aşağıdaki şekilde olacaktır.

A İŞYERİ

B İŞYERİ

DÖNEM

GÜN KAZANÇ DÖNEM GÜN

KAZANÇ

2018-09

30 4.500 2018-09 0

0

2018-08

30 4.500 2018-08 0

0

2018-07 30 4.500 2018-07 0

0

Ödeneğe esas kazanç dönemi içerisinde yer alan işyerlerinden birinden herhangi bir kazanç gelmemesi durumunda söz konusu işyeri için önceki 3 aylık döneme gidilmeden kazanç hesabı yapılacaktır.

Buna göre ödeneğe esas kazanç = [(4.500+0)+(4.500+0)+(4.500+0)] / 90 = 13.500 / 90 = 150,00 TL

Sigorta prim ve ödeneklerinin hesabına esas tutulacak günlük kazançların alt sınırında meydana gelecek değişikliklerde, yeniden tespit edilen alt sınırın altında bir günlük kazanç üzerinden ödenek almakta bulunanların veya almaya hak kazanmış veya kazanacak olanların bu ödenekleri, günlük kazançlarının alt sınırındaki değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak değiştirilmiş günlük kazançların alt sınırına göre ödenir.

Buna göre, sigortalının ödeneğe hak kazandığı tarihte hesaplanan ödeneğe esas kazancın, hesaplanan tarihteki prime esas günlük kazanç alt sınırının altında kalması durumunda, söz konusu ödeneğe esas kazanç yeni alt sınıra çekilir ve ödenek bu tutar üzerinden hesaplanır.

Örnek: Özel sektör sigortalısının 10/01/2018 – 25/01/2018 tarihleri arasında bulunan istirahat raporu için ödeneğe esas kazanca dahil edilecek aylar; 2017/Aralık, 2017/Kasım, 2017/Ekim aylarıdır. Bu aylarda sigortalı asgari ücret üzerinden çalışmış olup, hesaplanan ödeneğe esas kazanç 59,25 TL’dir. Sigortalının ödeneğe hak kazandığı tarihte ödeneğe esas kazanç alt sınırı, 67,65 TL olduğundan, sigortalının ödeneğe esas kazancı 67,65 TL olarak alınır ve ödenek miktarı bu tutar üzerinden hesaplanır.

Örnek: Özel sektör sigortalısının 20/12/2017 – 15/01/2018 tarihleri arasında bulunan istirahat raporu için ödeneğe esas kazancının, ödeneğe hak kazanılan tarihte (16/01/2018 tarihinde) alt sınırın altında kalması durumunda; 20/12/2017 – 31/12/2017 tarihleri arasında kalan kısmı 2017 yılı kazancı üzerinden, 01/01/2018 – 15/01/2018 tarihleri arasında kalan kısmı ise yeniden belirlenmiş olan 2018 yılı kazancından hesaplanarak ödenecektir.

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki «
Sonraki »