2018 Model Yurtdışı Borçlanma

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 19.07.2018 tarihli 2018/27 sayılı Genelgesi ile Yurtdışı Borçlanmada önemli değişiklikler yapıldı.

***

Türk vatandaşı olmamaları nedeniyle borçlanma talebinin Kurum tarafından reddedilmesi üzerine 11.09.2014 tarihinden önce Kurum aleyhine dava açan ve henüz davası neticelenmemiş olanlara davalarından feragat etmeleri halinde davaya esas talep dilekçeleri esas alınarak borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Bu kapsamda, davalardan feragat edildiğini gösterir mahkeme kararının aslı veya bu kararın onaylı örneği ekli dilekçe (Ek-1) ile Kuruma başvurulması halinde, reddedilen borçlanma talep dilekçeleri esas alınarak o tarihte tercih edilen prime esas günlük kazanç üzerinden borç tahakkukları gerçekleştirilecektir.

Örnek: İzinle Türk vatandaşlığını kaybettiği gerekçesiyle 15.03.2013 tarihli yurt dışı borçlanması talebinin reddedilmesi üzerine sigortalı mahkemeye başvurmuştur. İlgilinin 11.09.2014 tarihinden sonra Kurum aleyhine açmış olduğu davadan vazgeçerek borçlanma talebinin geçerli sayılmasını istemesi halinde, davasına ilişkin borçlanma talep dilekçesi esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

***

Kanuna göre işsizlik sürelerinin tamamının borçlanma kapsamında değerlendirilmesine imkân bulunmadığından, sigortalılık süreleri arasında veya sonunda her birinde olmak kaydıyla bir yıla kadar olan yurt dışında geçen işsizlik süreleri borçlandırılacaktır. İkamet süreleri ve borçlanma kapsamında olmayan diğer süreler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.

Kanunun 1. maddesinde belirtilen yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin aynı anda borçlanılacağına ilişkin zorunluluk bulunmamaktadır.

Buna göre, sigortalılık süreleri ile bu süreler arasında veya sonunda bir yıla kadar olan işsizlik süreleri, birlikte borçlanılabileceği gibi talep edilmesi halinde bu süreler birbirinden bağımsız olarak da borçlanılabilecektir.

İşsizlik süreleri hesaplanırken sigortalılığın sona erdiği tarihten itibaren bir (1) yıllık süre esas alınacaktır. Bir yıllık süre içerisinde Ülkemizde geçirilen süreler dikkate alınmayacaktır.

Örnek: 01.06.2016 tarihli dilekçesi ile yurt dışında 19.04.1988 – 29.11.1996 ile 27.10.1998 – 15.01.2015 tarihleri arasındaki sigortalılık ve işsizlik sürelerinin tamamım borçlanma talebinde bulunan sigortalının 20.12.1996 – 27.05.1997 ve 19.03.2015 – 01.05.2015 tarihleri arasında Türkiye’de bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda;

Sigortalının 29.11.1996 – 28.11.1997 tarihleri arasındaki işsizlik süresinin borçlandırılmasında, Türkiye’de bulunduğu 20.12.1996 – 27.05.1997 tarihleri haricindeki diğer süreler borçlandırılacaktır.

– Sigortalılığın sonundaki 15.01.2015 – 14.01.2016 tarihleri arasındaki işsizlik sürelerinin borçlandırılmasında Türkiye’de bulunduğu 19.03.2015 – 01.05.2015 tarihleri haricindeki diğer süreler borçlandırılacaklar.

***

Hizmet belgelerindeki bir yıl 360 gün, 1 dönem 90 gün, 1 ay ise 30 gün olarak alınacaktır.

Gün ve ay sayısı Ülkemiz mevzuatına göre belirlenen kurallardan farklı olarak bildirilen ülkelere ait sigortalılık sürelerinin borçlandırılması aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda gerçekleştirilecektir.

(a) Belçika’dan temin edilen hizmet belgelerinde 1 hafta; 38 veya 40 saat ya da 6 gün, 1 yıl ise 312 gün olarak gösterilmektedir.

Belçika hizmet belgesinde Fransızcasında “Journees ou heures de travail (j ou h)”, Flamancasında ise “Arbeids dagen of uren” yazan sütunun altında bildirilen çalışma;

– gün esasına göre geçmiş ise Fransızcasında “… j” (… gün), Flamancasında ise “… d” (… gün),

– saat esası üzerinden geçmiş ise Fransızcasında “… h”, Flamancasında ise “… u” (.. ..saat) olarak belirtilmektedir.

Fransızcasında “Personne de reference”, Flamancasında ise “Maat persson” sütununun altında belirtilen süreler, haftalık çalışma süresinin ne kadar saat (36.5, 37, 38, 40 vb.) olduğunu göstermektedir.

Belçika hizmet belgelerindeki sürelerden, borçlanmaya esas süreler aşağıdaki şekilde tespit edilecektir.

– Gün sayılarının dönüştürülmesinde, “… yılına ait toplam gün sayısının altıya bölünerek bulunan rakamın yediyle çarpılması” (gün sayısı / 6 x 7) formülü uygulanacaktır. Sonucun küsuratlı olması halinde bulunan sayı bir üst sayıya yuvarlanacaktır.

Örnek-1: 1996 yılında gün esası üzerinden 312 gün olarak bildirilen süre, Ülkemiz mevzuatına göre değerlendirilirken (312 / 6 x 7 = 364) gün olarak hesaplanacak ve 360 gün olarak alınacaktır.

Örnek-2: 2001 yılında gün esası üzerinden bildirilen 181 günlük süre mevzuatımıza göre 212 gün (181 / 6 x 7 = 211,16) olarak kabul edilecektir.

– Saat olarak bildirilen çalışmaların dönüştürülmesinde; “… yılına ait toplam çalışma saatinin, haftalık çalışma saat sayısına bölünmesi sonucu bulunan hafta sayısının haftalık çalışma gün sayısı olan 6 ile çarpımı” (toplam çalışma saati / haftalık çalışma saat sayısı x 6) formülü uygulanacaktır. Bu şekilde tespit edilen gün sayısı, (a) bendinde açıklandığı şekilde borçlandırılacak gün sayısına dönüştürülecektir.

Saat sayısının haftaya dönüştürülmesinde ortaya çıkan küsuratlı sayı olduğu gibi alınacaktır. Haftanın güne dönüştürülmesinde ortaya çıkan sayının küsuratlı olması halinde bulunan sayı bir üst sayıya yuvarlanacaktır.

Örnek-1: 1997 yılında haftalık 38 saat esası üzerinden toplam 200 saat olarak bildirilen çalışma (200 / 38 = 5,26) haftaya dönüştürülecektir. Tespit edilen hafta sayısı 7 ile çarpılarak (5,26 x 7 = 36,82) borçlanılacak gün sayısına dönüştürülecektir. Bulunan küsuratlı sayı bir üst sayıya yuvarlanarak 37 gün olarak esas alınacaktır.

Örnek-2: 1999 yılında haftalık 40 saat esası üzerinden toplam 90 saat olarak bildirilen çalışma (90 / 40 = 2,25) haftaya dönüştürülecektir. Tespit edilen hafta sayısı 7 ile çarpılarak (2,25 x 7 = 15,75) borçlanılacak gün sayısına dönüştürülecektir. Bulunan küsuratlı sayı bir üst sayıya yuvarlanarak 16 gün olarak esas alınacaktır.

(b) Hizmet belgelerinde başlama ve bitiş tarihi belli olmayan sigortalılık sürelerinin başlama ve bitiş tarihinin tespiti aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

– Yıl bazında düzenlenen hizmet belgelerinde, hizmet başlama tarihi yılın son gününden o yıl için bildirilen gün/dönem sayısı kadar geriye götürülerek, hizmet bitiş tarihi ise yılın ilk gününden o yıl içinde bildirilen gün/dönem sayısı kadar ileriye götürülerek tespit edilecektir.

Örnek-1: Belçika’da 1972 – 1990 yılları arasında hizmeti bulunan sigortalının hizmet belgesinde 1972 yılında 38 gün, 1990 yılında ise 51 gün dönüştürülmüş hizmeti bulunmaktadır. 1972 yılındaki çalışmasına esas başlangıç tarihi, yılın son gününden 38 gün geriye gidilerek 23.11.1972, 1990 yılındaki çalışmasının bitiş tarihi ise yılın ilk gününden 51 gün ileriye gidilerek 21.2.1990 tarihi olarak alınacaktır.

Örnek-2: Fransa’da 1980 – 1995 yılları arasında hizmeti bulunan sigortalının hizmet belgesinde 1980 yılında 2 dönem (180 gün), 1995 yılında ise 3 dönem (270 gün) hizmeti bulunmaktadır. 1980 yılındaki çalışmasına esas başlangıç tarihi, yılın son gününden 2 dönem geriye gidilerek 01.07.1980, 1995 yılındaki çalışmasının bitiş tarihi ise yılın ilk gününden 3 dönem ileriye gidilerek 30.09.1995 tarihi olarak alınacaktır.

Bildirilen hizmetlerin aralıklı olması halinde, yukarıda belirtilen kurallara göre başlangıç ve bitiş tarihleri belirlenecektir.

Örnek-3: 1972 – 1978 yılları arasında yurt dışı hizmeti bulunan sigortalının, 1972 yılında 286 gün, 1973 yılında 200 gün, 1976 yılında 96 gün, 1977 yılında 180 gün ve 1978 yılında 246 gün çalışması bulunmaktadır.

Buna göre sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri 15.03.1972 – 20.07.1973, 25.09.1976 – 30.06.1977 ve 01.01.1978 – 06.09.1978 olarak alınacaktır.

– Ay bazında düzenlenen hizmet belgelerinde, hizmet başlama tarihi ayın son gününden o ay için bildirilen gün sayısı kadar geriye götürülerek, hizmet bitiş tarihi ise ayın ilk gününden o ay içinde bildirilen gün sayısı kadar ileriye götürülerek tespit edilecektir.

Örnek: 1995 yılında yurtdışı hizmeti bulunan sigortalının Temmuz ayında 25 gün, Kasım ayında 20 gün olmak üzere, Temmuz – Kasım aylarında toplam 145 gün hizmeti bulunmaktadır. Buna göre sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri 06.07.1995 – 20.11.1995 olarak alınacaktır.

***

01.01.1992 tarihinden önce yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerini ikamet belgesiyle borçlanmak isteyenlerden pasaport ibraz edemeyenlerin yurt dışında geçen borçlanmaya esas süreleri tespit edilemediğinden, teyidi alınmak üzere Genel Müdürlüğümüze gönderilmeyecek ve borçlanma taleplerinin işleme alınamayacağı yazılı olarak bildirilecektir.

***

Borçlandıkları yurt dışı sürelerine istinaden aylık bağlananlar borçlanmadan vazgeçemeyeceklerdir. Bu durumda olanların sigortalı olarak çalışmaya başlayarak aylığını kestirmeleri halinde de borçlanmadan vazgeçmeleri veya borçlandıkları süre ve gün sayısını değiştirmeleri imkânı bulunmamaktadır.

***

Borçlanma talebinde bulunan ve borç miktarım ödeyen sigortalıların ölümü halinde hak sahipleri borçlanma talebinden vazgeçemeyeceklerdir. Ayrıca hak sahiplerinin, sigortalının sağlığında yapmış olduğu borçlanmadan ölüm aylığına yetecek kadar süre dışındaki borçlanma tutarının iadesi talepleri de kabul edilmeyecektir.

Örnek: 23.11.2017 tarihinde 9.000 günlük borçlanma tutarını ödeyen sigortalı, aylık bağlanmadan 02.01.2018 tarihinde vefat etmiştir. Sigortalının hak sahipleri, sigortalının yaptığı borçlanma talebinden vazgeçemeyeceğinden, ölüm aylığına yetecek 1.800 gün hizmetin geçerli sayılarak kalan 7.200 günlük borçlanma tutarının iadesi talepleri reddedilecektir.

***

Türkiye’de çalışması olup ilk işe giriş tarihinden önceki sürelerini borçlananların, borçlanılan sürelerin ve bu sürelere ait kazançların ilgili aylara mal edilmesinde Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit edilen işe giriş tarihi ile Türkiye’deki ilk işe giriş tarihi arasındaki tarihler esas alınacaktır.

Örnek: Ülkemizde 01.01.2013 – 31.12.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışmaları bulunan sigortalı, 13.01.2016 tarihli dilekçesi ile Almanya’da 15.04.1992 – 30.12.2005 tarihleri arasında geçen 4.936 gün çalışma süresini 60,00 TL prime esas kazanç üzerinden borçlanmış ve borçlanma tutarım 22.02.2016 tarihinde ödemiştir. Bu durumda prime esas kazancın tespitine esas oran, borcun ödendiği tarihteki bir günlük prime esas kazancın alt sının 54,90 TL olduğu dikkate alınarak (60,00 / 54,90) = 1,0929 olacaktır.

Borçlanılan süreler ve bu sürelere ait prime esas kazançlar, Türkiye’deki işe giriş tarihi olan 01.01.2013 tarihinden borçlanılan 4.936 gün geriye götürülerek bulunan 15.04.1999 tarihi arasına yazılacaktır.

Önemli Not: 01.08.2018 tarihli 2018/29  sayılı Genelge ile 19.07.2018 tarihli ve 2018/27 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmış olup yurt dışı borçlanması ile ilgili iş ve işlemler söz konusu Genelge ile yürürlükten kaldırılan genelgeler, genel yazılar ve e-YURTDIŞI talimatları doğrultusunda yürütülecektir.

1 Yorum

  1. iyi günler 30.04.1977 dogumluyum avusturyada son calismam 15mart 1995 18yas alti calismam var sonra issiz kaldim 19yasinda türkiyeye döndüm burda ise 11.5.2000 girisim var ama malesef yurt disi girisimi baslangic saydiramadim avusturya sözlesmesinde 21/2 maddede baslangic sayilir yazmasina ragmen ben demiyorumki yurtdisinda 20yasinda girisim var türkiyede18 yas sayin diye benim bir calismam var 18yas alti türkiyede 18 yasi dikkate alirsin yanlislar cok

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki «
Sonraki »