KIDEM TAZMİNATI KALKIYOR MU?

Hacer Ulutaş

hacerulutas1@hotmail.com

 

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren ve uzun yıllardır tartışılan kıdem tazminatı yeni şeklini almaya başladı. Bununla birlikte aklımıza gelen tazminat hakkımız elimizden mi alınacak sorusunun cevabı. Hayır.

Yeni sistem kıdem tazminatını kaldırmayı değil ödeme şeklini değiştirmeyi öngörüyor.

Kıdem Tazminatı Fonu Geliyor

Her yıl kıdem tazminatının fona devredileceği söylentileri bu yıl yeni ekonomi paketinin açıklanmasından sonra daha çok gündeme gelmeye başladı. Fonla ilgili olumlu olumsuz  görüşler mevcut.

 Nedir bu ‘’fon’’?

Yeni sistem, çalışan 1 gün dahi sigortalı olsa işverenin kıdem tazminatı 1 günlük hakkediş için fona yatırmasını öngörüyor. Fonda biriken paralarda kişinin tazminatını oluşturuyor. Fon altında tüm çalışanların kıdem tazminatı toplanacak. Bununla birlikte aklımıza gelen ilk sorulardan biri ‘’istifa edersem kıdem tazminatımı alabilir miyim?’’ oluyor. Kendi isteğiyle ayrılan çalışan fonda biriken parasını diğer iş yerine taşıyabilecek. Yani kıdem tazminatı hakkı kaybolmayacak.

Peki tazminatımızı ne zaman alacağız?

Bununla ilgili birçok söylenti olmakla birlikte netlik kazanan durum tazminatı şimdiki gibi işten ayrılma, çıkarılma vs. durumunda hemen alınamayacak. Öngörülen sistemde ise yeni işe giren bir işçinin kıdem tazminatı hesabından para çekebilmesi için 15 yıldır sigortalı olması ve en az 3600 gün (on yıl) prim ödenmiş olması ya da konut alması gerekecek. Ancak, bu koşulları yerine getirse bile kıdem tazminatının tamamını alamaması söz konusu. Mevcut sistemde çalışanın 12 aylık maaşına karşılık her bir yıl için son brüt ücreti üzerinden ödeme yapılıyor. Bu da aylık ücretin %8,3 üne karşılık geliyor. Bu oranın altında fona para aktarılması durumunda çalışan açısından önemli miktarda bir kayıp söz konusu. Fonda tazminatın aylık olarak yatırılacağı ve yıllar sonra çekileceği de göz önüne alınırsa biriken para da oldukça değer kaybedecek.

Şimdiye kadar olan kıdem tazminatı hakları ne olacak?

Çalışanın eski hakları kaybolmayacak. Bu uygulamanın çıkacağı tarihten önce kıdem hakkı oluşanların hakkı saklı kalacak. Eski koşullara göre haklarını alabilecekler. Eğer yeni sisteme geçilmek istenirse çalışan ve işveren anlaşarak fona mevcut parayı aktarıp yeni düzenlemeden devam edebilirler. Mevcut işinde biriken hesabı yeni sisteme dahil etmeyenlerden yeni işe girdiklerinde 15 yıllık sigorta şartı yeniden aranmaya başlanacak. Hesaptan bir defa para çekildikten sonra yeniden para çekilebilmesi için 1800 gün (beş yıl) prim ödenmesi koşulu aranacak. Kıdem tazminatının tamamının kendisi ya da vârislerince çekilebilmesi için işçinin emekli olması ya da ölmesi gerekiyor.

Tüm bunlar düşünüldüğünde çalışanın işsizlik döneminde idare edebileceği bir tazminat olmayacak. Ayrıca 10 yıl sonra biriken parayı almanın garantisini kim verebilir?

İşveren açısından, nitelikli çalışanı elde tutma durumu zorlaşacaktır. Biriken tazminatı diğer iş yerine taşıma hakkı olacağı için çalışanlar mevcut işini değiştirmekte tereddüt etmeyecek ve iş bağı bozulacaktır.

 

1 Yorum

  1. Merhaba Hacer Hanım,
    Size bir sorum olacak. Şimdi şöyle ; bir çalışan, günde 9 saat ve haftada 5 gün çalışan bir iş yerinde, 45 saati tamamlayacak şekilde bir hafta çalıştı diyelim. Bu iş yeri çalışanın agisini kaç gün üzerinden ödemeli? Hafta tatilini dahil edecek olursak.
    6 gün mü ? 7 gün mü ?
    Şimdiden teşekkür ederim.

Bir yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki «
Sonraki »